Сыбайлас жемқорлық - бұл шенеуніктер мен бизнестің әртүрлі заң бұзушылықтарының ұжымдық атауы. Латын тілінен аударғанда corruptio сөзі «жемқорлық» дегенді білдіреді.
Сыбайлас жемқорлықтың ең көп таралған көрінісі - парақорлық – кез келген қызметті ұсыну немесе бәсекелестік артықшылықтарды қамтамасыз ету үшін пара талап ету. Сыбайлас жемқорлық көбінесе тендерлер мен мемлекеттік сатып алуларда болуы мүмкін.
Сыбайлас жемқорлықтың тағы бір айқын көрінісі - әртүрлі қылмыстық схемаларды пайдаланатын лауазымды шенеуніктердің бюджет ақшасын ұрлауы: қысқартулар, жұмыс құнын асыра бағалау, заңсыз тарату, билікті асыра пайдалану және т.б.
Коррупция неге қауіпті?
Көптеген адамдар парақорлық пен сыбайлас жемқорлықты пайдалы деп немесе кез келген жағдайда өздері үшін зиянды емес құбылыс деп санайды:
- «Мұнда тұрған не бар? Мен көп төледім, бірақ тексеруден ешқандай қиыншылықсыз өттім және уақытым үнемделді.
- «Мен дипломды сатып алдым, ұлымды беделді жұмысқа орналастырдым». Осыдан кімге жаман? Ақыр соңында, бұл барлығы үшін тек «жаман» ғана емес, сонымен бірге қауіпті, өйткені заңның үстемдігі әділетсіз болса, кез келген адамды бұзып, депрессия мен иеліктен айыруға әкелуі мүмкін.
Егер сыбайлас жемқорлық анықталса қайда жүгіну керек:
Ұлттық бюрода Қазақстанның барлық азаматтары үшін бірыңғай 1494 телефон нөмірі бар, бұл нөмірмен азаматтардың шағымдары қабылданады. Сондай-ақ, аумақтық бөлімшелердің телефондары (олар ведомствоның веб-сайтында орналасқан - http://anticorruption.gov.kz). Алматы қаласының аумақтық бөлімшесіне хабарлассаңыз, сіз дереу процессуалды офицермен байланыстыруды сұраңыз (бұл лауазымды адам азаматтардың өтініштері туралы мәселелермен айналысады). Бюроның пара алушыға қатысты қандай да бір іс-әрекеттерге қол жеткізгісі келетін азамат орын алған құқық бұзушылықты көрсете отырып, өтініш жазу керек. Егер азаматтың қолында қандай да бір фото және бейне дәлелдемелері бар болса дереу жеткізуді қамтамасыз ету керек, болмаған жағдайда, азаматтың өтінішін алғаннан кейін, осы адамға байланысты тергеу басталады және тергеу барысында Бюро сыбайлас жемқорлық фактісін растайтын дәлелдемелер алады.
 
З.А. Курмангазиева,
ҚР ІІМ ТЖК «АМО» ММ БҚО